【台語世界/錄音】食緊Lòng破碗

spot_img
spot_img
spot_img

Date:

文、錄音/ A-ka

 

會記得阮學校ê體育課,老師為著beh增加學生ê體力,訓練阮走八百公尺。全班ê同學一聽著,就先chhoah teh等,驚kah hoah救命,直直哀哀叫。Kan-ta我一ê人熱phut-phut,歡頭喜面koh嘴笑目笑。因為我上愛走pio,腳手猛掠是人人褒,若beh比賽絕對無人tòe會著。

等老師ê pi-á聲一tân,我著真piàⁿ性命走,直直向前衝,bē-su三太子腳踏風火輪,siú- -一-下著無看見影。M̄-kú,路程chiah過一半niā-niā,我著開始phīⁿ-phēⁿ喘,雙腳thèⁿ腿sng抽疼,想beh踏出新ê一步,lóng會感覺chiâⁿ辛苦,koh險險仔強beh跋倒。著按呢,我thiám kah無法度koh繼續,只好kā速度降- -落-來,tī運動埕頂面ta̍uh-ta̍uh-á kiâⁿ。無gōa久,就hō͘後壁ê人jiok過ah,換我變做上尾仔名。

等所有ê同學lóng走煞,老師kā阮提醒講:「走八百公尺ê時陣,m̄-thang親像走一百公尺按呢kho̍k-kho̍k-chông,食緊著會lòng破碗。所以,咱ài一步一步,kā家己ê腳步調整hō͘好,配合喘氣ê節奏,勻勻仔走。若是兇兇狂狂,liâm-mi著會無氣力,bē-su老牛拖車,拖bē振動。人生mā相仝,事事項項lóng ài用心照起工。Chiah bē想beh趕緊,顛倒慢;想beh做好,顛倒枉費無彩工。」

有老師ê教示,我chiah完全理解,原來緊事著ài khoaⁿ-khoaⁿ-á辦,就親像teh kiâⁿ棋仝款。棋子有分大細漢,雖罔「將軍」看起來kài威風,m̄-kú「小卒仔」有時mā會變英雄。「炮」飛山、「馬」走角、「車」直lòng;「象」kiâⁿ田字守門口,「士」ài護駕顧tiâu-tiâu。所以kiâⁿ棋若beh贏,著ài知進退,會曉看範勢,排陣佈局,ná kiâⁿ ná計畫。人講「起手無回大丈夫」,ta̍k步lóng ài認真來考慮,chiah bē規盤輸了了,時到想beh反悔著bē赴。

現此時ê社會lóng愛講效率,上好是會當一步登天。M̄-kú,俗語講:「緊炊無好粿,急性歹收尾。」青磅白磅ê人tiāⁿ-tiāⁿ siuⁿ過衝碰無細膩,代誌著bē得thang處理kah真周至。比如講早起時去上班,想beh提早到公司,駛車超速無注意,看著紅燈koh直直去,半路hō͘警察cha̍h落來開罰單,m̄-nā了錢koh了心神,若是發生車厄有危險,後果愈悲慘。

所以,咱m̄-thang為著趕時間著偷食步,siuⁿ過貪心,三步beh做兩步kiâⁿ。每一ê細節lóng ài冷靜斟酌看,chiah bē「食緊lòng破碗」。Tī人生ê路途頂,想beh成功無撇步,只要小心謹慎有耐性,腳踏實地,堅持一步一腳印。年久月深,將來一定會有好收成。

台灣字(白話字)版
Chia̍h-kín Lòng-phòa Óaⁿ

Ē-kì-tit gún ha̍k-hāu ê thé-io̍k-khò, lāu-su ūi-tio̍h beh cheng-ka ha̍k-seng ê thé-la̍t, hùn-liān gún cháu peh-pah kong-chhioh. Choân-pan ê tông-o̍h chi̍t thiaⁿ- -tio̍h, tō seng chhoah teh tán, kiaⁿ kah hoah kiù-miā, ti̍t-ti̍t ai-ai-kiò. Kan-ta góa chi̍t ê lâng jia̍t-phut-phut, hoaⁿ-thâu-hí-bīn koh chhùi-chhiò-ba̍k-chhiò. In-ūi góa siōng ài cháu-pio, kha-chhiú mé-lia̍h sī lâng-lâng po, nā beh pí-sài choa̍t-tùi bô lâng tòe ē tio̍h.

Tán lāu-su ê pi-á-siaⁿ chi̍t tân, góa tio̍h chin piàⁿ sìⁿ-miā cháu, ti̍t-ti̍t hiòng-chiân chhiong, bē-su Sam-thài-chú kha ta̍h hong-hóe-lián, siú- -chi̍t-ē tio̍h bô khòaⁿ-kìⁿ iáⁿ. M̄-kú, lō͘-thêng chiah kòe chi̍t-pòaⁿ niā-niā, góa tio̍h khai-sí phīⁿ-phēⁿ-chhoán, siang-kha thèⁿ-thúi sng-thiu-thiàⁿ, siūⁿ beh ta̍h chhut sin ê chi̍t pō͘, lóng ē kám-kak chiâⁿ sin-khó͘, koh hiám-hiám-á kiōng-beh poa̍h-tó. Tio̍h án-ne, góa thiám kah bô-hoat-to͘ koh kè-sio̍k, chí-hó kā sok-tō͘ kàng- -lo̍h-lâi, tī ūn-tōng-tiâⁿ téng-bīn ta̍uh-ta̍uh-á kiâⁿ. Bô-gōa-kú, tō hō͘ āu-piah ê lâng jiok- -kòe ah, ōaⁿ góa piàn-chò siōng bóe-á-miâ.

Tán só͘-ū ê tông-o̍h lóng cháu soah, lāu-su kā gún thê-chhéⁿ kóng, “Cháu peh-pah kong-chhioh ê sî-chūn, m̄-thang chhin-chhiūⁿ cháu chi̍t-pah kong-chhioh án-ne kho̍k-kho̍k-chông, chia̍h kín tio̍h ē lòng-phòa óaⁿ. Só͘-í, lán ài chi̍t pō͘ chi̍t pō͘, kā ka-kī ê kha-pō͘ tiâu-chéng hō͘ hó, phòe-ha̍p chhoán-khùi ê chiat-chàu, ûn-ûn-á cháu. Nā-sī hiong-hiong-kông-kiông, liâm-mi tio̍h ē bô khùi-la̍t, bē-su lāu-gû thoa chhia, thoa bē tín-tāng. Jîn-seng mā sio-kâng, sū-sū-hāng-hāng lóng ài iōng-sim chiàu-khí-kang. Chiah bē siūⁿ beh kóaⁿ-kín tian-tò bān, siūⁿ beh chò hó tian-tò óng-hùi bô-chhái-kang.”

Ū lāu-su ê kà-sī, góa chiah oân-choân lí-kái, goân-lâi kín-sū tio̍h ài khoaⁿ-khoaⁿ-á pān, tō chhin-chhiūⁿ teh kiâⁿ-kî kâng-khoán. Kî-jí ū hun tōa-sè-hàn, sui-bóng “chiong-kun” khòaⁿ- -khí-lâi kài ui-hong, m̄-kú “sió chut-á” ū-sî mā ē piàn eng-hiông. “phàu” poe soaⁿ, “bé” cháu kak, “ki” ti̍t lòng. “chhiūⁿ” kiâⁿ tiân- -jī chiú mn̂g-kháu, “sū” ài hō͘-kà kò͘-tiâu-tiâu. Só͘-í, kiâⁿ-kî nā beh iâⁿ, tio̍h ài chai chìn-thè, ē-hiáu khòaⁿ pān-sè, pâi-tīn pò͘-kio̍k, ná kiâⁿ ná kè-ōe. Lâng kóng, “Khí-chhiú bô hôe tāi-tiōng-hu.” Ta̍k pō͘ lóng ài jīn-chin lâi khó-lū, chiah bē kui-pôaⁿ su-liáu-liáu, sî kàu siūⁿ beh hoán-hóe tio̍h bē-hù.

Hiān-chhú-sî ê siā-hōe lóng ài kóng hāu-lu̍t, siōng hó sī ē-tàng it pō͘ teng-thian. M̄-kú, sio̍k-gí kóng, “Kín chhoe bô hó kóe, kip-sèng pháiⁿ siu-bóe.” Chheⁿ-pōng-pe̍h-pōng ê lâng tiāⁿ-tiāⁿ siuⁿ kòe chhóng-pōng bô sè-jī, tāi-chì tio̍h bē-tit-thang chhú-lí kah chin chiu-chì. Pí-jû kóng chá-khí-sî khì siōng-pan, siūⁿ beh thê-chá kàu kong-si, sái-chhia chhiau-sok bô chù-ì, khòaⁿ-tio̍h âng-teng koh ti̍t-ti̍t khì! Pòaⁿ-lō͘ hō͘ kéng-chhat cha̍h- -lo̍h-lâi khui hoa̍t-toaⁿ, m̄-nā liáu-chîⁿ koh liáu sim-sîn, nā-sī hoat-seng chhia-eh ū gûi-hiám, hiō-kó lú pi-chhám.

Só͘-í, lán m̄-thang ūi-tio̍h kóaⁿ sî-kan tio̍h thau-chia̍h-pō͘, siuⁿ kòe tham-sim, saⁿ pō͘ beh chò nn̄g pō͘ kiâⁿ. Múi chi̍t ê sè-chiat lóng ài léng-chēng chim-chiok khòaⁿ, chiah bē “Chia̍h kín lòng-phòa óaⁿ.” Tī jîn-seng ê lō͘-tô͘-téng, siūⁿ beh sêng-kong bô phiat-pō͘, chí-iàu sió-sim kín-sīn ū nāi-sèng, kha-ta̍h-si̍t-tē, kian-chhî chi̍t pō͘ chi̍t kha-ìn. Nî-kú-goe̍h-chhim, chiong-lâi it-tēng ē ū hó siu-sêng.

讀hōo你聽

本文僅代表作者立場,不代表本平台立場

分享文章

Facebook Comments 文章留言

編輯中心
編輯中心http://vigormedia.tw/
銳傳媒 編輯中心 http://vigormedia.tw/
spot_img

你可能還感興趣的新聞

推薦閱讀