【台語世界／錄音】懷念ê左營舊城

文、錄音／蘇晏德 So͘, Iàn Tek

2024年11月21拜四，早時tī茄萣仔國小上四節課，趁下晡無課tī路竹坐13點51分落南ê火車去左營lau-lau leh。今年tú滿65坐火車半價，Koh ē-tàng tī敬老卡扣點數，無坐mā足拍損；坐火車去ta̍k所在看看leh，是我65歲以後ê生活規劃，向望火車載我去ta̍k所在旅遊，Sūn-sòa記錄一寡懷念ê故事。今仔日beh來去左營舊城。Tī月台等車，看著一个小姐an我頭前行- -過，目睭kā伊sut- -一下，靈感來ah上車攑筆寫一首詩。

來去左營

路竹13點51火車beh起行
Gāng-gāng徛tī月台看小姐
人koân kûn短迷人ê身影
腳腿白白身材瘦挑tī-hia khiā
目睭注神無閃避
滋味甘甜ná像舐甘蔗
今仔日kám講著煞中邪
chhàu-tú-khám伊mā坐到左營

左營是我少年做兵ê所在，Tī-chia經歷足濟精彩ê代誌。Tī火車頂hiông-hiông想著一件沉年往事，Che是一个永遠記tī頭殼碗ê故事，對海軍陸戰隊士官學校畢業，Lo̍h部隊分發去左營半屏山腳ê汽車部隊。1976年tī大埤湖熟sāi我初戀ê女朋友，左營是我踏入部隊ê第一站，iā-sī我tiāⁿ-tiāⁿ kap女平友約會ê所在。Hit年寒天相招去大埤湖郊遊，13个查埔4个查某參加，活動結束beh散股ê時ta̍k家四散，竟然有兩个小姐kā góa tîⁿ-tiâu-tiâu，心想按呢m̄好，主動讓一个hō͘別人phāⁿ，我mā是外貌協會ê會員，當然是留較媠較有氣質ê女性做我ê chhit-á。Tī左營舊城有阮行過ê腳跡，有講bē完ê點點滴滴，Bô-ta-ôa世事如棋，乾坤莫測，笑盡英雄，因為部隊調動，Tī無手機仔ê年代kan-na靠寫情批訴情意，冷鼎熱灶米心煮bē透，人tī台中銃子tōaⁿ到半路已經hoa去ah。Sui-bóng這是將近半世紀ê往事，M̄-koh tī夜深車靜ê時猶是會想著伊，夢見初戀hit-ê伊，有時tī夢中teh為伊留戀寫情詩。

大埤湖初戀

M̄知為啥物
倒tī眠床睏bē去
心內又koh想著你
過去糖甘蜜甜
Tī大埤湖ê點點滴滴.
你ê形影留落印記
難忘ê情歌停tī恬靜ê暗暝
這世人kám有koh機會saⁿ-kìⁿ

路竹，岡山，橋仔頭，楠仔坑，新左營，左營到ah。出月台腳踏電梯出站，Tī車頭附近sì-kè看看leh，順紲寫一首詩送hō͘左營舊城。

左營舊城火車頭

一人孤孤單單
恬靜tī車頭探頭teh看
徛tī翠華路看遠遠ê壽山
坐tī變妝ê月台teh haiⁿ歌
拋荒ê鐵枝路心畏寒
舊城車頭ê pha-siàn-to͘h已經無往過ê風華
做兵ê時tī-chia山盟海誓有咒chōa
無我你無嫁、無你我無chhōa
時間ná像命運ê轉輪盤
你ê心早著變卦
愛ê火星hǒng拍hoa
將近半世紀猶會記得心愛ê名叫Bí-hôa

台灣字（白話字）版

Hoâi-liām ê Chó-iâⁿ Kū-siâⁿ

2024 nî 11goe̍h 21 pài-sì. Chá-sî tī Ka-tiāⁿ-á Kok-sió siōng 4 cheh khò. Thàn e-po͘ bô khò tī Lō͘-tek chē 13 tiám 51 hun lo̍h-lâm ê hóe-chhia khì Chó-iâⁿ lau-lau leh. Kin-nî tú móa 65 chē hóe-chhia pòaⁿ-kè. Koh ē-tàng tī kèng-nó͘-khah khàu tiám-sò͘. Bô chē mā chiok phah-sńg. Chē hóe-chhia khì ta̍k só͘-chai khòaⁿ-khòaⁿ leh, sī góa 65 hòe í-āu ê seng-oa̍h kui-ōe. Ǹg-bāng hóe-chhia chài góa khì ta̍k só͘-chai lú-iû, sūn-sòa kì-lo̍k chi̍t-kóa hoâi-liām ê kò͘-sū. Kin-á-ji̍t beh lâi-khì Chó-iâⁿ Kū-siâⁿ. Tī goe̍h-tâi tán-chhia, khòaⁿ-tio̍h chi̍t-ê sió-chiá an góa thâu-chêng kiâⁿ- -kòe. Ba̍k-chiu kā i sut- -chi̍t-ē, lêng-kám lâi ah chiūⁿ-chhia gia̍h-pit siá chi̍t-siú si.

Lâi-khì Chó-iâⁿ

Lō͘-tek 13 tiám 51 hóe-chhia beh khí-kiâⁿ
Gāng-gāng khiā tī goe̍h-tâi khòaⁿ sió-chiá
Lâng koân kûn té bê-lâng ê sin-iáⁿ
Kha-thúi pe̍h-pe̍h sin-châi sán-thio tī-hia khiā
Ba̍k-chiu chù-sîn bô siám-phiah
Chu-bī kam-tiⁿ ná chhiūⁿ chīⁿ kam-chià
Kin-á-ji̍t kám kóng tio̍h-soah tiòng-siâ
Chhàu-tú-khàm i mā chē kàu Chó-iâⁿ

Chó-iâⁿ sī góa siàu-liân chò-peng ê só͘-chāi. Tī-chia keng-le̍k chiok-chē cheng-chhái ê tāi-chì. Tī hoé-chhia-téng hiông-hiông siūⁿ tio̍h chi̍t-kiāⁿ tîm-nî óng-sū. Che sī chi̍t-ê éng-oán kì tī thâu-khak-óaⁿ ê kò͘-sū. Tùi Hái-kun Lio̍k-chiàn-tūi sū-koaⁿ ha̍k-hāu pit-gia̍p, lo̍h pō͘-tūi hun-hoat khì Chó-iâⁿ pòaⁿ-pîn-soaⁿ kha ê khì-chhia pō͘-tūi. 1976 nî tī Tōa-pi-ô͘ se̍k-sāi góa chho͘-loân ê lú-pêng-iú. Chó-iâⁿ sī góa ta̍h-ji̍p pō͘-tūi ê tē-it chām, iā-sī góa tiāⁿ-tiāⁿ kap lú-pêng-iú iok-hōe ê só͘-chāi. Hit nî kôaⁿ-thiⁿ sio-chio khì Tōa-pi-ô͘ kau-iû, 13 ê cha-po͘ 4 ê cha-bó͘ chham-ka. Oa̍h-tāng kiat-sok beh sòaⁿ-kó͘ ê sî ta̍k-ke sì-sòaⁿ, kèng-jiân ū nn̄g-ê sió-chiá kā góa tîⁿ-tiâu-tiâu! Sim siūⁿ án-ne m̄-hó, chú-tōng niū chi̍t-ê hō͘ pa̍t-lâng phāⁿ. Góa mā-sī gōa-māu hia̍p-hōe ê hōe-oân, tong-jiân sī lâu khah súi khah ū khì-chit ê lú-sèng chò góa ê chhit-á. Tī Chó-iâⁿ Kū-siâⁿ ū goán kiâⁿ-kòe ê kha-jiah, ū kóng bē oân ê iám-tiam-tih-tih. Bô-ta-ôa sè-sū jû-kî, khiân-khun bo̍k-chhek, chhiàu-chīn eng-hiông. In-ūi pō͘-tūi tiàu-tōng, tī bô chhiú-ki-á ê nî-tāi kan-na khò siá chêng-phoe sò͘ chêng-ì, léng-tiáⁿ jia̍t-chàu bí-sim chú bē thàu! Lâng tī Tâi-tiong chhèng-chí tōaⁿ kàu pòaⁿ-lō͘ í-keng hoa- -khì ah. Sui-bóng che-sī chiong-kīn pòaⁿ-sè-kí ê óng-sū, m̄-koh tī iā chhim chhia chēng ê sî iáu-sī ē siūⁿ tio̍h i, bāng-kìⁿ chho͘-loân hit-ê i. Ū sî tī bāng-tiong teh ūi i liû-loân siá chêng-si.

Tōa-pi-ô͘ chho͘-loân

M̄-chai ūi-siáⁿ-mi̍h
Tó tī bîn-chhn̂g khùn ē khì
Sim-lāi iū-koh siūⁿ tio̍h lí
Kòe-khì thn̂g-kam bi̍t-tiⁿ
Tī Tōa-pi-ô͘ ê tiám-tiám-tih-tih.
Lí ê hêng-iáⁿ lâu-lo̍h ìn-kì
Lân-bōng ê chêng-koa thêng tī tiām-chēng ê àm-mî
Chit-sì-lâng kám koh ū ki-hōe saⁿ-kìⁿ

Lō͘-tek, Kong-san, Kiô-á-thâu, Lâm-á-kheⁿ, Sin-Chó-iâⁿ, Chó-iâⁿ kàu ah. Chhut goe̍h-tâi kha
tiān-thui chhut-chām. Tī chhia-thâu hū-kīn sì-kè khòaⁿ-khòaⁿ leh, sūn-sòa siá chi̍t-siú si
sàng hō͘ Chó-iâⁿ Kū-siâⁿ.

Chó-iâⁿ Kū-siâⁿ hóe-chhia-thâu

Chi̍t lâng ko͘-ko͘-toaⁿ-toaⁿ
Tiām-chēng tī chhia-thâu thàm-thâu teh khòaⁿ
Khiā tī Chhùi-hôa-lō͘ khòaⁿ hn̄g-hn̄g ê Siū-soaⁿ
Chē tī piàn-chong ê goe̍h-tâi teh haiⁿ koa
Pha-hng ê thih-ki-lō͘ sim ùi-kôaⁿ
Kū-siâⁿ chhia-thâu ê pha-siàn-to͘h í-keng bô éng-kòe ê hong-hôa
Chò-peng ê sî tī-chia san-bêng hai-sè ū chiù-chōa
Bô góa lí bô kè, bô lí góa bô chhōa
Sî-kan ná chhiūⁿ miā-ūn ê choán-lûn-pôaⁿ
Lí ê sim chá tio̍h piàn-kòa
Ài ê hóe-chheⁿ hǒng phah hoa
Chiong-kīn pòaⁿ sè-kí iáu ē kì-tit sim-ài ê miâ kiò Bí-hôa

讀hōo你聽