【台語世界／錄音】上愛唱ê囡仔歌

文、錄音／A-ka

自細漢，我著真ài唱歌。無論是「天烏烏，beh落雨……」á是「tá-má膠，黏著腳……」，ta̍k條lóng會曉。雖罔bat hō͘人嫌講我是狗聲乞食喉，m̄-kú我m̄驚人笑，面皮真厚，tiāⁿ-tiāⁿ行到tó位tō唱到tó位。「囡仔歌」會使講是我ê má-chih，因為我tòa tī大都市，hō͘ pē-bú關tiàm厝內ê時間有夠濟，chhit-thô伴無幾ê。Hó-ka-chài！有「囡仔歌」安慰- -我，tī我無聊孤單ê時陣，伊是上好ê陪伴。

Tī國校讀冊了後，ta̍k禮拜，我上期待- -ê，著是「母語日」hit一工。因為阮學校會利用下課ê時間，放送囡仔歌hō͘學生聽。其中有一條，我上佮意，便nā聽- -著，lóng會忍bē-tiâu tòe leh直直唱：

春天tī tó位，我去問花蕊，花蕊講伊chiah睏醒，叫我去問露水。
春天tī tó位，我去問露水，露水講伊teh曝日，叫我問白翎鷥。
春天tī tó位，我問白翎鷥，白翎鷥講水牛teh等- -伊，叫我去問貓咪。
春天tī tó位，我去問貓咪，貓咪一直hah-hì，sòa落koh洗面，叫我去問阿弟。
春天tī tó位，我去問阿弟，阿弟目睭笑微微，原來春天tī chia bih。

會記得頭一pái聽著chit條歌，印象著特別深。我轉到厝著隨上網去google，chiah知影chit條歌bat著過「金曲獎」，che是台灣規模上大ê音樂獎。所以伊ê品質是有掛保證- -ê，莫怪旋律hiah-ni̍h-á迷人、hiah-ni̍h-á好聽！Kap進前我所聽- -過ê古早唸謠，氣味完全無仝款。我ká-sú心情chiâⁿ bái ê時，只要唱「春天tī tó位……」，著會精神飽tīⁿ心花開，所有ê煩惱kap困擾lóng mā bē記得了了ah。

歌詞寫kah chiâⁿ心適，súi kah親像一首詩，著ùi一句相借問開始。作者想beh知影春天tàu-té是藏tī tó位，看著園內百花chiâu開，所以伊頭一ê想著ê，tō是去問花蕊。雖罔無結果，m̄-kú作者無放棄，koh走去問露水、白翎鷥kap貓咪。問到最後chiah發現，原來根本m̄免四界去走chhōe，春天著藏tī阿弟仔ê目睭底。我感覺寫歌ê人chiâⁿ厲害，kan-ta用五pha ê歌詞，簡單來鋪排，著kā春天美麗ê景緻，完全紹介出來。

真tú好！Tī一年四季內底，我上佮意- -ê著是春天。春天nā到位，表示烏寒涼冷ê冬天已經過- -去ah，燒烙ê日頭光照tī身軀頂，感覺chiâⁿ溫暖。幼chíⁿ ê草仔枝偷偷仔ùi塗底nǹg- -出來，青lèng-lèng ê樹仔mā ta̍uh-ta̍uh仔puh穎大欉。五彩ê花蕊開kah真艷麗，蝶仔飛、鳥仔啼，萬物又koh têng頭生。所以，春天代表一ê全然新點點ê開始，mā是我勇敢面對挑戰、用心phah-piàⁿ ê好時機。

俗語講：「甘願賣祖公產，m̄願阿娘ê話烏白tàn；甘願賣祖公園，m̄願阿娘ê話khǹg leh拋荒。」透過趣味ê囡仔歌，hō͘我自細漢tō會當聽著chit片土地ê聲嗽，感受著母語ê媠，了解真濟台灣ê代誌。「春天tī tó位」chit條歌，真正順嘴koh好聽。所以，我beh請ta̍k-ê來捧場，同齊大聲唱。保證大家唱了會當心情輕鬆，鬱卒得著tháu放，hō͘ lín歡喜khǹg tī心肝頭，永遠青春少年lóng bē老。

台灣字（白話字）版
Siōng Ài Chhiùⁿ ê Gín-á-koa

Chū sè-hàn, góa tio̍h chin ài chhiùⁿ-koa. Bô-lūn sī “Thiⁿ o͘-o͘, beh lo̍h-hō͘……” á-sī “tá-má-ka, liâm-tio̍h kha……”, ta̍k tiâu lóng ē-hiáu. Sui-bóng bat hō͘ lâng hiâm kóng góa sī káu-siaⁿ khit-chia̍h-âu, m̄-kú góa m̄ kiaⁿ lâng chhiò, bīn-phôe chin kāu, tiāⁿ-tiāⁿ kiâⁿ kàu tó-ūi tō chhiùⁿ kàu tó-ūi. “Gín-á-koa” ē-sái kóng sī góa ê má-chih, in-ūi góa tòa tī tōa to͘-chhī, hō͘ pē-bú koaiⁿ tiàm chhù-lāi ê sî-kan ū-kàu chē, chhit-thô-phōaⁿ bô kúi ê. Hó-ka-chài! Ū “Gín-á-koa” an-ùi- -góa, tī góa bô-liâu ko͘-toaⁿ ê sî-chūn, i sī siōng hó ê pôe-phōaⁿ.

Tī kok-hāu tha̍k-chheh liáu-āu, ta̍k lé-pài, góa siōng kî-thāi- -ê, tio̍h sī “Bó-gí-ji̍t” hit chi̍t kang. In-ūi gún ha̍k-hāu ē lī-iōng hā-khò ê sî-kan, hòng-sàng gín-á-koa hō͘ ha̍k-seng thiaⁿ. Kî-tiong ū chi̍t tiâu, góa siōng kah-ì, piān-nā thiaⁿ- -tio̍h, lóng ē jím-bē-tiâu tòe leh ti̍t-ti̍t chhiùⁿ :

Chhun-thiⁿ tī tó-ūi, góa khì mn̄g hoe-lúi, hue-lúi kóng i chiah khùn-chhíⁿ, kiò góa khì mn̄g lō͘-chúi.
Chhun-thiⁿ tī tó-ūi, góa khì mn̄g lō͘-chúi, lō͘-chúi kóng i teh pha̍k-ji̍t, kiò góa mn̄g pe̍h-lēng-si.
Chhun-thiⁿ tī tó-ūi, góa mn̄g pe̍h-lēng-si, pe̍h-lēng-si kóng chúi-gû teh tán- -i, kiò góa khì mn̄g niau-mi.
Chhun-thiⁿ tī tó-ūi, góa khì mn̄g niau-mi, niau-mi it-ti̍t hah-hì, sòa- -lo̍h koh sé-bīn, kiò góa khì mn̄g a-tī.
Chhun-thiⁿ tī tó-ūi, góa khì mn̄g a-tī, a-tī ba̍k-chiu chhiò-bi-bi, goân-lâi chhun-thiⁿ tī chia bih.

Ē-kì-tit thâu-chi̍t-pái thiaⁿ-tio̍h chit tiâu koa, ìn-siōng tio̍h te̍k-pia̍t chhim. Góa tńg kàu chhù tio̍h sûi chiūⁿ-bāng khì google, chiah chai-iáⁿ chit tiâu koa bat tio̍h kòe “Kim-khiok-chióng”, che sī Tâi-oân kui-bô͘ siōng tōa ê im-ga̍k-chióng. Só͘-í i ê phín-chit sī ū kòa pó-chèng- -ê, bo̍k-koài soân-lu̍t hiah-ni̍h-á bê-lâng, hiah-ni̍h-á hó thiaⁿ. Kap chìn-chêng góa só͘ thiaⁿ- -kòe ê kó͘-chá liām-iâu, khì-bī oân-choân bô kâng-khoán. Góa ká-sú sim-chêng chiâⁿ bái ê sî, chí-iàu chhiùⁿ “Chhun-thiⁿ tī tó-ūi……”, tio̍h ē cheng-sîn pá-tīⁿ sim-hoe-khui, só͘-ū ê hoân-ló kap khùn-jiáu lóng mā bē-kì-tit liáu-liáu ah.

Koa-sû siá kah chiâⁿ sim-sek, súi kah chhin-chhiūⁿ chi̍t siú si, tio̍h ùi chi̍t kù sio-chioh-mn̄g khai-sí. Chok-chiá siūⁿ beh chai-iáⁿ chhun-thiⁿ tàu-té sī chhàng tī tó-ūi, khòaⁿ-tio̍h hn̂g-lāi pah-hoe chiâu khui, só͘-í i thâu-chi̍t-ê siūⁿ- -tio̍h-ê, tō sī khì mn̄g hoe-lúi. Sui-bóng bô kiat-kó, m̄-kú chok-chiá bô hòng-khì, koh cháu khì mn̄g lō͘-chúi, pe̍h-lēng-si kap niau-mi. Mn̄g kàu chòe-āu chiah hoat-hiān, goân-lâi kin-pún m̄-bián sì-kè khì cháu-chhōe, chhun-thiⁿ tio̍h chhàng tī a-tī-á ê ba̍k-chiu-té. Góa kám-kak siá koa ê lâng chiâⁿ lī-hāi, kan-ta iōng gō͘ pha ê koa-sû, kán-tan lâi pho͘-pâi, tio̍h kā chhun-thiⁿ bí-lē ê kéng-tì, oân-choân siāu-kài- -chhut-lâi.

Chin tú-hó! Tī chi̍t nî sù-kùi lāi-té, góa siōng kah-ì- -ê tio̍h-sī chhun-thiⁿ. Chhun-thiⁿ nā kàu-ūi, piáu-sī o͘-kôaⁿ liâng-léng ê tang-thiⁿ í-keng kòe- -khì ah, sio-lō ê ji̍t-thâu-kng chiò tī sin-khu-téng, kám-kak chiâⁿ un-loán. Iù-chíⁿ ê chháu-á-ki thau-thau-á ùi thô͘-té nǹg- -chhut-lâi, chheⁿ-lèng-lèng ê chhiū-á mā ta̍uh-ta̍uh-á puh-íⁿ tōa-châng. Ngó͘-chhái ê hue-lúi khui kah chin iām-lē, ia̍h-á poe, chiáu-á thî, bān-bu̍t iū-koh têng-thâu-siⁿ. Só͘-í, chhun-thiⁿ tāi-piáu chi̍t ê choân-jiân sin-tiám-tiám ê khai-sí, mā sī góa ióng-kám bīn-tùi thiau-chiàn, iōng-sim phah-piàⁿ ê hó sî-ki.

Sio̍k-gí kóng, “Kam-goān bē chó͘-kong-sán, m̄-goān a-niâ ê ōe o͘-pe̍h tàn; kam-goān bē chó͘-kong-hn̂g, m̄-goān a-niâ ê ōe khǹg leh pha-hng.” Thàu-kòe chhù-bī ê gín-á-koa, hō͘ góa chū sè-hàn tō ē-tàng thiaⁿ-tio̍h chit phìⁿ thó͘-tē ê siaⁿ-sàu, kám-siū-tio̍h Bó-gí ê súi, liáu-kái chin chē Tâi-oân ê tāi-chì. “Chhun-thiⁿ tī tó-ūi” chit tiâu koa, chin-chiàⁿ sūn-chhùi koh hó-thiaⁿ. Só͘-í, góa beh chhiáⁿ ta̍k-ê lâi phâng-tiûⁿ, tâng-chê tōa-siaⁿ chhiùⁿ. Pó-chèng tāi-ke chhiùⁿ liáu ē-tàng sim-chêng khin-sang, ut-chut tit-tio̍h tháu-pàng, hō͘ lín hoaⁿ-hí khǹg tī sim-koaⁿ-thâu, éng-oán chheng-chhun siàu-liân lóng bē lāu.

讀hōo你聽