【台語世界／錄音】細漢破病ê記持

「ŏ͘！ŏ͘！」Tī這个清靜ê暗暝，我一直kap面桶做伴，吐kàu全身無力，人一下衰，hiâⁿ茶mā會tiâu鍋。心內teh想：「天ná會猶未光，足想beh去hō͘醫生看māi leh，醫生趕緊救我ah！」親像過了一世紀，我終於hō͘醫生診斷我ê症頭，開藥仔hō͘我食，這時我ká-ná親像tī地獄行入天堂ê感覺。倒tī眠床頂，阿母一直問：「有較好–無？敢有想beh lim茶？敢有想beh食白糜á-sī sio̍k-pháng？」俗語講：十月懷胎，艱苦無人知。這時我感覺有阿母ê關心真好，想著孤兒院ê小朋友，我真正足滿足、足幸福。俗語講：細漢m̄通無母，食老m̄通無某。想著阿母三更無眠，四更無睏，無暝無日teh照顧–我，心內感覺真正bē得過，應該kā阿母講一聲歹勢，古早人講：「欠囝債giâ囝枷。」阿母敢有欠囝ê債，若無敢著為囝付出chiah-nī濟。

破病ê時陣雖然真痛苦，m̄-koh m̄免上課心內有一點仔歡喜。會記得有一擺，我連紲發燒幾若日，半暝攏會看著阿母坐tī我ê身邊，憂頭結面十足擔憂ê模樣，目睭皮ká-ná親像掛一支烏仁ê目鏡，我hō͘阿母煩惱拖磨，心內有講bē出ê艱苦。阿母日–時ài做工，koh ài tī暗時照顧–我，我iáu-koh tī心內偷偷仔歡喜，感覺破病ná親像掠外仔ê假期，我實在足無應該有這種想法。忽然間有另外一種聲音提醒我，父母疼囝長流水，無時停，囝想爸母樹尾風，有時陣。我以後一定愛好好照顧我家己ê身體，有健康ê身體，就是hō͘爸母上好ê禮物。

我記得有一擺，阿媽削一粒蘋果hō͘我食，有講一个伊想beh食蘋果ê故事hō͘我聽，阿媽講伊細漢ê時陣，厝內真散食，有一擺姨婆破病，阿祖就買一粒芳閣甜ê蘋果hō͘姨婆食，阿媽非常欣羨破病ê姨婆，所以伊就對厝內走到外口，擔頭雙手合十恬恬祈禱：「天公伯ah！你hō͘我破病好–無？」講完，阿媽和我攏擋bē牢笑–出來。這馬想起來除了感覺好笑，我感覺較重要ê是知影珍惜、知足才是一種幸福。

古早人講：求平安較好求添福壽。破病m̄-nā浪費時間、耽誤學業，更加消磨爸母ê氣力，破病連累厝內ê人，mā浪費醫療資源，做人ê囝兒序細愛好好保重身體，才是對爸母上大ê回報。

台灣字（白話字）版
Sè-hàn phòa-pēⁿ ê kì-tî

「ŏ͘！ŏ͘！」Tī chit-ê chheng-chēng ê àm-mê, góa it-ti̍t kap bīn-tháng chò-phōaⁿ, thò͘ kàu choân-sin bô-la̍t. Lâng chi̍t-ê soe, hiâⁿ-tê mā-ē tiâu-oe. Sim-lāi teh siūⁿ, “Thiⁿ ná-ē iáu-bōe kng? Chiok siūⁿ beh khì hō͘ i-seng khòaⁿ māi leh. I-seng kóaⁿ-kín kiù góa ah!” Chhin-chhiūⁿ kòe-liáu chi̍t sè-kí, góa chiong-î hō͘ i-seng chín-toān góa ê chèng-thâu. Khui io̍h-á hō͘ góa chia̍h, Chit-sî góa kán-ná chhin-chhiūⁿ tī tē-ga̍k kiâⁿ-ji̍p thian-tông ê kám-kak. Tó tī bîn-chhn̂g-téng. A-bú it-ti̍t mn̄g, “Ū khah hó–bô? Kám ū siūⁿ beh lim-tê? Kám ū siūⁿ beh chia̍h pe̍h-moâi á-sī sio̍k-pháng?” Sio̍k-gí kóng, “Cha̍p-goe̍h hoâi-thai, kan-khó͘ bô-lâng chai.” Chit-sî góa kám-kak ū a-bú ê koan-sim chin hó. Siuⁿ tio̍h ko͘-jî-īⁿ ê sió-pêng-iú, góa chin-chiàⁿ chiok boán-chiok, chiok hēng-hok! Sio̍k-gí kóng, “Sè-hàn m̄-thang bô bó, chia̍h lāu m̄-thang bô bó͘.” Siūⁿ tio̍h a-bú saⁿ-keⁿ bô-bîn, sì-keⁿ bô-khùn, bô-mê bô-ji̍t teh chiàu-kò͘ góa, sim-lāi kám-kak chin-chiàⁿ bē-tit-kòe, eng-kai kā a-bú kóng chi̍t-siaⁿ pháiⁿ-sè. Kó͘-chá-lâng kóng, “Khiàm kiáⁿ chè giâ kiáⁿ kê.” A-bú kám-ū khiàm kiáⁿ ê chè? Nā bô kám tio̍h ūi kiáⁿ hù-chhut chiah-nī chē?

Phòa-pēⁿ ê sî-chūn sui-jiân chin thòng-khó͘, m̄-koh m̄-bián siōng-khò sim-lāi ū chi̍t-tiám-á hoaⁿ-hí. Ē kì-tit ū chi̍t-pái, góa liân-sòa hoat-sio kúi-nā-ji̍t, pòaⁿ-mê lóng ē khòaⁿ-tio̍h a-bú chē tī góa ê sin-piⁿ. Iu-thâu bīn-kat cha̍p-chiok tam-iu ê bô͘-iūⁿ, ba̍k-chiu-phôe kán-ná chhin-chhiūⁿ kòa chit-ki o͘-jîn ê ba̍k-kiàⁿ. Góa hō͘ a-bú hoân-ló thoa-bôa, sim-lāi ū kóng bē chhut ê kan-khó͘. A-bú ji̍t–sî ài chò-kang, koh ài tī àm-sî chiàu-kò͘ góa. Góa iáu-koh tī sim-lāi thau-thau-á hoaⁿ-hí, kám-kak phòa-pēⁿ ná chhin-chhiūⁿ lia̍h-gōa-á ê ká-kî. Góa si̍t-chāi bô eng-kai ū chit-chióng siūⁿ-hoat! Hut-jiân kan ū lēng-gōa chit-chióng siaⁿ-im thê-chhéⁿ góa, “Pē-bú thiàⁿ-kiáⁿ tn̂g lâu-chúi, bô sî thêng. Kiáⁿ siūⁿ pē-bú chhiū-bóe-hong, ū sî-chūn.” Góa í-āu it-tēng ài hó-hó chiàu-kò͘ góa ka-tī ê sin-thé, ū kiān-khong ê sin-thé, chiū-sī hō͘ pē-bú siōng-hó ê lé-bu̍t.

Góa kì-tit ū chi̍t-pái, a-má siah chi̍t-lia̍p phōng-kó hō͘ góa chia̍h. Ū kóng chi̍t-ê i siūⁿ beh chia̍h phōng-kó ê kò͘-sū hō͘ góa thiaⁿ. A-má kóng i sè-hàn ê sî-chūn, chhù-lāi chin sàn-chia̍h. Ū chi̍t-pái î-pô phòa-pēⁿ, a-chó͘ tō bé chi̍t-lia̍p phang koh tiⁿ ê phōng-kó hō͘ î-pô chia̍h. A-má hui-siông him-siān phòa-pēⁿ ê î-pô. Só͘-í i tio̍h tùi chhù-lāi cháu kàu gōa-kháu, taⁿ-thâu siang-chhiú ha̍p-si̍p tiām-tiām kî-tó, “Thiⁿ-kong-peh ah! Lí hō͘ góa phòa-pēⁿ hó–bô?” Kóng oân a-má hām góa lóng tòng-bōe-tiâu chhiò–chhut-lâi. Chit-má siūⁿ–khí-lâi tû-liáu kám-kak hó-chhiò, góa kám-kak khah tiōng-iàu–ê sī chai-iáⁿ tin-sioh. Ti-chiok chiah-sī chi̍t-chióng hēng-hok.

Kó͘-chá-lâng kóng, “Kiû pêng-an khah hó kiû thiam hok-siū.” Phòa-pēⁿ m̄-nā lōng-hùi sî-kan, tam-gō͘ ha̍k-gia̍p, kēng-ka siau-mô͘ pē-bú ê khùi-la̍t. Phòa-pēⁿ liân-lūi chhù-lāi ê lâng, mā lōng-hùi i-liâu chu-goân. Chò lâng ê kiáⁿ-jî sī-sè ài hó-hó pó-tiōng sin-thé, chiah-sī tùi pē-bú siōng-tōa ê hôe-pò.
讀hōo你聽：[nop]
[/nop]

文章屬作者個人意見，文責歸屬作者，本報提供意見交流平台，不代表本報立場。