【台語世界／錄音】意外ê旅途〜霧台鄉阿禮部落

2020年2月初10，kap阮厝ê管家，安排去屏東縣霧台鄉chhit-thô。聽講hia有一欉足特別ê櫻花，hông（hō͘-lâng）號做櫻花王，beh入去hip相愛繳10箍ê買路錢（清潔費）。早時9點15分對厝出發，車對路竹、阿蓮、田寮，chiūⁿ國道3號lo̍h南，lo̍h高速公路轉台24線，沿路攏真好駛。車經過隘（ài）寮溪橋，開始進入山區，沿路彎彎斡斡一直到霧台攏是山路。雖罔m̄是假日，m̄-koh遊客mā bē少，因為chia無停車場，車攏停tī路邊。

10點45分到霧台上鬧熱的所在，順路邊ê砛仔（gîm-á），一層一層行去頂面參觀原住民ê文物kap建築。有一擔擔仔位teh賣臘人便當，經過詢問chiah知影是咱teh講ê竹管仔飯。Tī頂面hip幾張仔相片，阮行lo̍h砛仔（gîm-á）食晝，今仔日無人teh賣飯kah麵，kan-na一擔teh賣ian-chhiân、雞肉捲（kián）kah烏豬肉ê食店。Tī店內湊抵巧（chhàu-tú-khá）tú-tio̍h三多教會ê牧師，另外一桌是三ê小港高松教會ê會友，其中一ê是我過去tī海埔教會teh教白話字ê學生。Tō因為按呢chiah有這段意外ê旅途，陳長老kap長老娘我無熟似，透過我ê學生紹介，in講beh去霧台鄉阿禮部落。阮夫婦二人做伙坐陳長老ê車，去海拔比霧台koh khah koân ê深山林內阿禮部落頭目ê家。

車經過彎彎斡斡khi-khi-kho̍k-kho̍k ê山路，來到海拔1200公尺ê阿禮部落，阿禮村是路ê盡磅，koh落去tio̍h是萬丈深坑。來到頭目的家是beh參觀一欉真特別ê頭目櫻花，Bû-ta-ôa花連一蕊攏無開，原本lia̍h做是櫻花枯焦死–去ah，詳細看花莓（m̂）有puh–出-來，真怪奇這欉櫻花chit-ê時陣竟然猶未現身。雖罔頭目櫻花猶未開，m̄-koh chit-chōa意外ê旅途有真濟收成。阿禮部落海拔1200公尺khiā tī霧台山頂，chia是魯凱族上古早，上koân mā是上遠ê部落。八八風災以後因為路況無好，族人攏遷徙ah，這馬ê阿禮部落已經人去厝空，m̄-koh有一隻狗hông（hō͘-lâng）縛tī-chia，表示族人猶會tńg–來in ê故鄉種作。

阿禮部落真少人知影，若m̄是意外tú-tio̍h陳長老，我無機會來chit-ê kah外界隔絕ê神祕所在，tī霧台到阿禮ê路chiūⁿ，kan-na阮一台四輪–ê。今仔日m̄是假日m̄-koh猶teh歇寒，有一寡少年人騎o͘-tó͘-bái來chia探險，kan-na阮五人是chē歲人。Chia有一欉將近100公尺koân ê共生樹，是ò-giô、烏心石木、榕仔樹、山蘇做伙寄生ê大欉樹仔，chia有魯凱族低低ê石板厝，有無抹紅毛塗，壁攏是紅磚ê平厝仔，有傳說中魯凱族ê神祕少女，有百步蛇ê傳說。Tī chia停跤大約一點鐘，阮tio̍h起程徙跤tńg–去霧台看hit欉櫻花王，果然真濟人teh hip相留念，相機chhia̍k chhia̍k chhia̍k，hip hō͘過癮，原本今仔日ê主角是霧台ê櫻花王，煞意外變成配角，頭目ê家，無櫻花ê樹叢，ò-giô、烏心石木、榕仔樹、山蘇做伙寄生ê共生樹，煞chiâⁿ做意外ê主角。阿禮村再會lah，m̄知這世人kám閣會來kap你約會。

台灣字（白話字）版

Ì-gōa ê lú-tô͘~Bū-tâi-hiong A-le pō͘-lo̍k

2020 nî 2 goe̍h chhe 10, kap goán chhù ê koán-ke an-pâi khì Pîn-tong-koān Bū-tâi-hiong chhit-thô. Thiaⁿ kóng hia ū chi̍t-châng chiok te̍k-pia̍t ê eng-hoe, hông （hō͘-lâng） hō-chò eng-hoe-ông, beh ji̍p-khì hip-siòng ài kiáu 10 kho͘ ê bé-lō͘-chîⁿ （chheng-kiat-hùi）. Chá-sî 9 tiám 15 hun tùi chhù chhut-hoat. Chhia tùi Lō͘-tek, A-lian, Chhân-liâu, chiūⁿ kok-tō 3 hō lo̍h-lâm. Lo̍h ko-sok kong-lō͘ choán Tâi 24 sòaⁿ, iân-lō͘ lóng chin hó sái. Chhia keng-kòe Ài-liâu-khe-kiô, khai-sí chìn-ji̍p soaⁿ-khu. Iân-lō͘ oan-oan oat-oat it-ti̍t kàu Bū-tâi lóng-sī soaⁿ-lō͘. Sui-bóng m̄-sī kà-ji̍t, m̄-koh iû-kheh mā bē-chió. In-ūi chia bô thêng-chhia-tiûⁿ, chhia lóng thêng tī lō͘-piⁿ.

10 tiám 45 hun kàu Bū-tâi siōng nāu-jia̍t ê só͘-chāi. Sūn lō͘-piⁿ ê gîm-á, chi̍t-chàn chi̍t-chàn kiâⁿ khì téng-bīn chham-koan. Goân-chū-bîn ê bûn-bu̍t kap kiàn-tio̍k. Ū chi̍t-tàⁿ tàⁿ-á-ūi teh bē la̍h-jîn piān-tong, keng-kòe sûn-mn̄g chiah chai-iáⁿ sī lán teh kóng ê tek-kóng-á pn̄g. Tī téng-bīn hip kúi-tiuⁿ-á siòng-phìⁿ, goán kiâⁿ lo̍h gîm-á chiah-tàu. Kin-á-ji̍t bô lâng teh bē pn̄g kap mī, kan-na chi̍t-tàⁿ teh bē ian-chhiân, ke-bah-kián kap o͘-ti-bah ê chia̍h-tiàm. Tī tiàm-lāi chhàu-tú-khám tú-tio̍h Sam-to Kàu-hōe ê bo̍k-su. Lēng-gōa chi̍t-toh sī saⁿ-ê Sió-káng Ko-chhêng Kàu-hōe ê hōe-iú. Kî-tiong chi̍t-ê sī góa kòe-khì tī Hái-po͘ Kàu-hōe teh kà Pe̍h-ōe-jī ê ha̍k-seng. Tō in-ūi án-ne chiah ū chit-tōaⁿ ì-gōa ê lú-tô͘! Tân tiúⁿ-ló kah tiúⁿ-ló-niû góa bô se̍k-sāi. Thàu-kòe góa ê ha̍k-seng siāu-kài, in kóng beh khì Bū-tâi-hiong A-lé Pō͘-lo̍k. Goán hu-hū nn̄g-lâng chò-hóe chē Tân tiúⁿ-ló ê chhia, khì hái-poa̍t pí Bū-tâi koh khah koân ê chhim-soaⁿ nâ-lāi A-lé Pō͘-lo̍k thâu-ba̍k ê ke.

Chhia keng-kòe oan-oan oat-oat khi-khi kho̍k-kho̍k ê soaⁿ-lō͘. Lâi kàu hái-poa̍t 1200 kong-chhioh ê A-lé Pō͘-lo̍k. A-lé-chhoan sī lō͘ ê chīn-pōng, koh lo̍h–khì tio̍h-sī bān-tn̄g chhim-kheⁿ. Lâi kàu thâu-ba̍k ê ke sī beh chham-koan chi̍t-châng chin te̍k-pia̍t ê thâu-ba̍k eng-hoe. Bû-ta-ôa hoe liân chi̍t-lúi lóng bô khui! Goân-pún lia̍h-chò sī eng-hoe ko͘-ta sí–khì ah! Siông-sè khòaⁿ hoe-m̂ ū puh–chhut-lâi. Chin koài-kî chit-châng eng-hoe chit-ê sî-chūn kèng-jiân iáu-bōe hiàn-sin. Sui-bóng thâu-ba̍k eng-hoe iáu-bōe khui, m̄-koh chit-chōa ì-gōa ê lú-tô͘ ū chin-chē siu-sêng. A-lé Pō͘-lo̍k hái-poa̍t 1200 kong-chhioh khiā tī Bū-tâi soaⁿ-téng. Chia sī Ló͘-khái-cho̍k siōng kó͘-chá, siōng koân mā-sī siōng hn̄g ê pō͘-lo̍k. Pat-pat hong-chai í-āu in-ūi lō͘-hóng bô hó, cho̍k-jîn lóng chhian-sóa ah. Chit-má ê A-lé Pō͘-lo̍k í-keng lâng khì chhù khang. M̄-koh ū chi̍t-chiah káu hông （hō͘-lâng） pa̍k tī-chia, piáu-sī cho̍k-jîn iáu ē tńg-lâi in ê kò͘-hiong chèng-choh.

A-lé Pō͘-lo̍k chin-chió lâng chai-iáⁿ. Nā m̄-sī ì-gōa tú-tio̍h Tân tiúⁿ-ló, góa bô ki-hōe lâi chit-ê kap gōa-kài keh-choa̍t ê sîn-pì só͘-chāi. Tī Bū-tâi kàu A-lé ê lō͘-chiūⁿ, kan-na goán chi̍t-tâi sì-lián–ê. Kin-á-ji̍t m̄-sī kà-ji̍t m̄-koh iáu teh hioh-kôaⁿ, ū chi̍t-kóa siàu-liân-lâng khiâ o͘-tó͘-bái lâi chia thàm-hiám. Kan-na goán 5 lâng sī chē-hòe-lâng. Chia ū chi̍t-châng chiong-kīn 100 kong-chhioh koân ê kiōng-seng-chhiū: sī ò-giô, o͘-sim-chio̍h-bo̍k, chhêng-á-chhiū, soaⁿ-so͘ chò-hóe kià-seⁿ ê tōa-châng-chhiū-á. Chia ū Ló͘-khái-cho̍k kē-kē ê chio̍h-pán-chhù, ū bô boah âng-mn̂g-thô͘, piah lóng-sī âng-chng ê pêⁿ-chhù-á; ū thoân-soeh tiong Ló͘-khái-cho̍k ê sîn-pì siàu-lú, ū pah-pō͘-chôa ê thoân-soeh. Tī-chia thêng-kha tāi-iok chi̍t-tiám-cheng. Goán tio̍h khí-têng sóa-kha tńg-khì Bū-tâi khòaⁿ hit châng eng-hoe-ông. Kó-jiân chin-chē-lâng teh hip-siòng liû-liām. Siòng-ki chhia̍k, chhia̍k, chhia̍k, hip hō͘ kòe-giàn. Goân-pún kin-á-ji̍t ê chū-kak sī Bū-tâi ê eng-hoe-ông, soah ì-gōa piàn-sêng phòe-kak! Thâu-ba̍k ê ke, bô eng-hoe ê chhiū-châng, ò-giô, o͘-sim-chio̍h-bo̍k, chhêng-á-chhiū, soaⁿ-so͘ chò-hóe kià-seⁿ ê kiōng-seng-chhiū, soah chiâⁿ-chò ì-gōa ê chū-kak.
A-lé-chhoan chài-hōe lah, m̄-chai chit-sì-lâng kám koh ē lâi kah lí iok-hōe.
讀hōo你聽：[nop]
[/nop]

文章屬作者個人意見，文責歸屬作者，本報提供意見交流平台，不代表本報立場。